Венгрыя
Асноўныя паказчыкі сацыяльна-эканамічнага развіцця
- ВУП на душу насельніцтва — 25.9 тысячы долараў ЗША;
- экспарт тавараў — 169,7 мільярда даляраў ЗША;
- імпарт тавараў — 154,9 мільярда даляраў ЗША;
- інфляцыя – 4.4 працэнты;
- беспрацоўе — 4,4 працэнта;
- экспартны складнік — машыны і транспартнае абсталяванне; прамысловыя тавары (медыцынская і фармацэўтычная прадукцыя); пластмасы; харчовыя прадукты, напоі і тытунь; аптычнае абсталяванне; мэбля;
- імпартны складнік — электрычныя машыны і транспартнае абсталяванне, аўтамабілі, медыцынская і фармацэўтычная прадукцыя, металы, мінеральнае паліва, хімічныя матэрыялы, пластмасы.
Эканоміка Венгрыі ў 2025-2026 гг. знаходзіцца ў фазе слабога аднаўлення пасля інфляцыйнага шоку 2022-2023 гг. Тэмпы росту застаюцца нізкімі, макраэканамічныя дысбалансы захоўваюцца (рост ВУП у межах 0,5-1%, запаволенне інфляцыі да 4%, стабільнае беспрацоўе ў межах 4-5%, дэфіцыт бюджэту каля 4-4,5% ВУП, дзяржаўны доўг перавышае 70% ВУП).
Захоўваецца слабы ўнутраны попыт на фоне зніжэння рэальных даходаў насельніцтва. Прамысловасць дэманструе запаволенне, асабліва ў экспартна-арыентаваных галінах. Абмежаваны доступ да фінансавання з боку Еўрапейскага саюза стрымлівае інвестыцыйную актыўнасць. У кароткатэрміновай перспектыве ключавымі задачамі застаюцца аднаўленне інвестыцыйнай актыўнасці, фіскальная кансалідацыя і падтрыманне макраэканамічнай стабільнасці.
Эканоміка Венгрыі
Удзельная вага сельскай гаспадаркі ў ВУП складае каля 4 працэнтаў. Агульная інфармацыя аб развіцці сельскай гаспадаркі і падтрымкі фермераў даступныя на сайце Венгерскай сельскагаспадарчай палаты (NAK). Інфармацыя аб умовах паставак на рынак ЕС прадукцыі жывёльнага паходжання, не прызначанай для спажывання чалавекам, знаходзіцца на інтэрнет-сайце Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.
Крыху больш за 30% працаздольнага насельніцтва краіны працуе ў прамысловым і будаўнічым сектарах Венгрыі, уклад якіх у ВУП складае да 25%. Пераважная частка прамысловасці прама ці ўскосна злучана з цяжкай індустрыяй. Развіты чорная і каляровая металургія, аўтамабілебудаванне, электратэхнічная вытворчасць, станкабудаванне, хімічная прамысловасць. У цэнтры ўвагі стратэгічнага развіцця прамысловасці краіны — высокатэхналагічныя і «зялёныя» сектары.
Удзельная вага электраэнергіі, што выпрацоўваецца ў краіне, складае больш за 70 працэнтаў унутраных патрэбнасцей. 45% рэсурсу забяспечвае атамная энергетыка, каля 35% выпрацоўваецца з традыцыйных відаў сыравіны, 19% — з аднаўляльных крыніц. Напрамкі развіцця энергетычнага сектара вызначаны Нацыянальнай энергетычнай стратэгіяй да 2030 года. Дадатковая інфармацыя аб сітуацыі ў энергетычным сектары Венгрыі даступна на сайце Міжнароднага энергетычнага агенцтва. З бягучай сітуацыяй на рынку можна азнаёміцца на сайце венгерскага незалежнага аператара MAVIR.
Ахова здароўя і фарміндустрыя
Пераважная большасць устаноў аховы здароўя Венгрыі знаходзяцца ў дзяржаўнай уласнасці. Нацыянальная аптэчная сетка практычна поўнасцю прыватызавана ў 90-х гг. XX стагоддзі.
Трывалыя пазіцыі ў свеце займае чацвёрка венгерскіх вытворцаў фармацэўтычнай прадукцыі — Gedeon Richter, Meditop, Egis Pharmaceuticals і Béres Pharmaceuticals. Рынак медабсталявання з'яўляецца імпартазалежным.
З дадзенымі для параўнання коштаў на лекавыя сродкі можна азнаёміцца на сайце Нацыянальнага фонду медыцынскага страхавання (NEAK).
Навука і інавацыі
Згодна з еўрапейскім рэйтынгам інавацый Венгрыя адносіцца да групы «ўмераных наватараў» (moderate innovators).
Пытанні рэалізацыі дзяржаўнай палітыкі і забеспячэння фінансавання сферы даследаванняў, развіцця і інавацый у Венгрыі ўваходзяць у кампетэнцыю Нацыянальнага офіса па даследаваннях, развіццю і інавацыям (NKFIH).
Транспарт і лагістыка
З улікам даступнай інфраструктуры і цэнтральнага становішча асноўныя лагістычныя цэнтры Венгрыі размешчаны ў рэгіёне Пешт. Магчымасці для інвестыцый на ўмовах greenfield/brownfield таксама прапануюць больш за 200 індустрыяльных паркаў у іншых рэгіёнах краіны.
У Венгрыі развіты аўтамабільны транспарт. Тэрыторыю краіны перасякае 4 пан'еўрапейскія транспартныя калідоры (№ 4, 5, 7, 10). Каля 70 працэнтаў дарожнага руху засяроджана на хуткасных аўтамагістралях. Рух па іх магчымы пасля аплаты электроннай віньеткі (e-matrica) коштам каля 10 еўра за 10 дзён для легкавога аўтамабіля. З картай дарог, на якія распаўсюджваецца патрабаванне, можна азнаёміцца на сайце National Toll Payment Services.
Са студзеня 2021 г. у Венгрыі функцыянуе сістэма электроннай рэгістрацыі BiREG, закліканая павысіць кантроль за выкарыстаннем двухбаковых і шматбаковых дазволаў, якія выкарыстоўваюцца пры ажыццяўленні міжнародных грузавых перавозак аўтамабільным транспартам. Рэгістрацыя ў сістэме з атрыманнем QR-кода з'яўляецца абавязковай. Патрабаванне распаўсюджваецца на міжнародныя аўтамабільныя перавозкі за ўласны кошт транспартнымі сродкамі, якія маюць максімальна дапушчальную поўную масу больш за 3,5 тоны. Дадатковая інфармацыя даступная па запыце ў адрас аператара сістэмы info@bireg.info.hu, а таксама па тэлефоне +36-1-510-0505 (кол-цэнтр — англійская, руская мовы).
Аплата праезду па платных участках дарог, а таксама рэгістрацыі ў сістэме BiREG кантралюецца аўтаматычна камерамі сачэння і Дзяржаўнай транспартнай інспекцыяй.
З улікам геаграфічнага становішча ў краіне развіта сетка чыгунак, за кошт якіх забяспечваецца да 20 працэнтаў грузаперавозак. З партамі Заходняй Еўропы (Гамбург, Брэмерхафена, Ратэрдам), а таксама Адрыятыкі (Капер, Трыест) Венгрыя звязана рэгулярным паведамленнем. Для дастаўкі грузаў па маршруце Кітай – Захонь (Záhony), дзе размяшчаецца перагрузачны вузел паміж каляінамі 1520 і 1435 мм, патрабуецца ад 19 да 22 дзён.
Авіясувязь забяспечваецца з міжнародных аэрапортаў Будапешта (Budapest Liszt Ferenc International Airport), Дэбрэцэна і Шармеллека на воз.Балатон. Камерцыйныя і сезонныя рэйсы таксама ажыццяўляюцца з аэрапортаў у гг. Дзьёр і Печ.
Развіццё рачнога транспарта цесна звязана з ракой Дунай, перавозкі па якой былі адноўлены пасля 1995 года. Па канале Рэйн-Майн-Дунай праходзіць маршрут ад Паўночнага да Чорнага мора, па прытоках Дуная — шлях да адрыятычных партоў Копер і Трыест. Грузаперавозкі забяспечваюцца з парадку 75 партоў, а таксама амаль 20 тэрміналаў (уключаючы прыватныя збожжавыя і нафтаперавалачныя). Таксама здзяйсняюцца міжнародныя і нацыянальныя пасажырскія перавозкі.
Вядзенне бізнесу
Венгрыя адносіцца да ліку прывабных краін для вядзення бізнесу замежнымі кампаніямі дзякуючы дынамічнаму эканамічнаму росту і выгаднаму геаграфічнаму становішчу, дзеючым рамачным умовам. У той жа час, паводле шэрагу ацэнак, венгерскі рынак з'яўляецца дастаткова складаным з пункту гледжання пошуку дзелавых партнёраў, правядзення перагавораў, дзеючай сістэмы падаткаабкладання.
Найбольш распаўсюджанымі арганізацыйна-прававымі формамі з'яўляюцца ТАА (Kft.) і ЗАТ (Zrt., Nyrt.). Мінімальны памер статутнага капіталу ТАА складае 3 мільёны форынтаў, ЗАТ — 5 мільёнаў форынтаў. Для рэгістрацыі суб'екта гаспадарання ў Венгрыі патрабуецца садзейнічанне з боку кансалтынгавых фірм і юрыстаў. Новая кампанія павінна быць зарэгістраваная ў гандлёва-прамысловай палаце Венгрыі (сяброўства з'яўляецца абавязковым).
Урад Венгрыі ўдзяляе сур'ёзную ўвагу забеспячэнню спрыяльнага інвестыцыйнага клімату і падтрымцы інвестараў. Звесткі аб рэалізуемых інвестпраектах (у сферах прамысловасці, энергетыкі, сельскай гаспадаркі і іншых) і галіновыя агляды размешчаны на сайце Венгерскага агенцтва па прыцягненню інвестыцый.
Аб'ём прыцягнутых у 2025 годзе Венгрыяй прамых замежных інвестыцый склаў 7,1 мільярда еўра.
Падаткаабкладанне
У сферы падаткаабкладання ў Венгрыі выдзяляюцца чатыры асноўныя групы: падаткі на даходы, на дабаўленую вартасць, сацыяльнае страхаванне, іншыя.
Стандартны ПДВ у Венгрыі па большасці тавараў складае 27 працэнтаў, зніжаная стаўка ў 18 працэнтаў дзейнічае на асобныя віды малочнай прадукцыі, выпечку, муку і хлебабулачныя вырабы, 5 працэнтаў — на кнігі, часопісы і іншыя друкаваныя выданні, лекі, нерухомасць, свежае малако, пэўныя віды жывёльных камун. паслугі, грамадскае харчаванне).
Падакцызныя тавары — тытунёвая прадукцыя, алкаголь і алкагольная прадукцыя, паліва і нафтапрадукты.
Зборам падаткаў і агульным кантролем гэтага напрамку займаецца Венгерская падатковая і мытная адміністрацыя, на сайце якой размешчана падрабязная інфармацыя аб нацыянальнай практыцы падаткаабкладання.
Імпарт і абмежаванні ў гандлі
Комплексны аналіз умоў уваходжання на рынак па асобных відах прадукцыі прапануе Міжнародны гандлёвы цэнтр ЮНКТАД/СГА (ICT). З базавай інфармацыяй аб памерах мытных пошлін пры імпарце тавараў можна азнаёміцца на сайце TARIC, з нетарыфнымі мерамі рэгулявання — на сайце ЮНКТАД.
Гандаль з трэцімі краінамі і імпарт у Венгрыю некаторых відаў тавараў (напрыклад, жалеза і сталь, хлорысты калій, тэкстыль), паслуг і правоў, падлягае ліцэнзаванню або абмежаванню.
Кантроль у галіне ліцэнзавання імпарту ажыццяўляецца Дэпартаментам камерцыйнага, ваеннага, экспартнага кантролю і праверкі каштоўных металаў Урадавага офіса Будапешта.
Выставачная дзейнасць
Цэнтральныя галіновыя выставы арганізуюцца вядучай у краіне выставачнай кампаніяй Hungexpo Zrt., на сайце якой рэгулярна абнаўляецца пералік бягучых і маючых адбыцца мерапрыемстваў. Арганізацыйную і фінансавую падтрымку венгерскім кампаніям, якія жадаюць прыняць удзел у выставах за мяжой, аказваюць Венгерскае агенцтва па прасоўванні экспарту (HEPA), Венгерская гандлёва-прамысловая палата (MKIK), Венгерская сельскагаспадарчая палата (NAK).
Дадатковая інфармацыя і карысныя спасылкі
Нацыянальны сход (Országgyűlés);
Урад Венгрыі (Magyarország Kormánya);
Міністэрства замежных спраў Венгрыі (KM);
Міністэрства сельскай гаспадаркі Венгрыі (AM);
Нацыянальны банк Венгрыі (MNB);
Венгерская падатковая і мытная адміністрацыя (NAV);
Вугорскае агенцтва па канкурэнцыі (GVH);
Адзіны кантактны пункт інфармавання аб патрабаваннях да тавараў (BFK, пытанні захавання правоў спажыўцоў).
Кампетэнцыя органаў па пытаннях атэстацыі, прызнання вынікаў іспытаў і якасці тавараў, ліцэнзавання гандлю (па катэгорыях)
аўтамабілі — Аддзел інавацый і тэхналогій, Упраўленне транспарту;
каштоўныя металы (залатыя і сярэбраныя вырабы і інш.) — Дэпартамент камерцыйнага, ваеннага, экспартнага кантролю і праверкі каштоўных металаў Урадавага офіса Будапешта;
жывёлы — Нацыянальнае ўпраўленне бяспекі харчовых ланцужкоў;
вымяральныя прыборы, метралогія — Дэпартамент метралогіі і тэхнічнага нагляду Урадавага офіса Будапешта;
лекавыя сродкі, вырабы медыцынскага прызначэння — Нацыянальны інстытут фармацыі і харчавання;
агнястрэльная зброя, піратэхнічныя вырабы — Нацыянальная паліцыя;
зброя, вырабы падвойнага прызначэння — Дэпартамент камерцыйнага, ваеннага, экспартнага кантролю і праверкі каштоўных металаў Урадавага офіса Будапешта;
ахова навакольнага асяроддзя — Нацыянальны дэпартамент аховы навакольнага асяроддзя і прыроды Урадавага офіса акругі Пешт;
спажывецкія тавары (напрыклад, тавары для дома, адзенне, гульні і г.д.) — Дэпартамент нагляду за рынкам і абароне правоў спажыўцоў Міністэрства інавацый і тэхналогій;
прамысловы газ, газавыя балоны турыстычнага прызначэння, рэзервуары для захоўвання небяспечных вадкасцей — Дэпартамент прамысловасці і гандлю Міністэрства інавацый і тэхналогій;
пад'ёмнае абсталяванне, ліфты - Дэпартамент метралогіі і тэхнічнага нагляду Урадавага офіса Будапешта;
прадукты харчавання, харчовыя дабаўкі — Нацыянальнае ўпраўленне бяспекі харчовых ланцужкоў;
сельскагаспадарчая прадукцыя, расліны — Нацыянальнае ўпраўленне бяспекі харчовых ланцужкоў;
будаўнічыя вырабы — Дэпартамент нагляду за рынкам і абароне правоў спажыўцоў Міністэрства інавацый і тэхналогій;
угнаенні — Нацыянальнае ўпраўленне бяспекі харчовых ланцужкоў;
хімічныя матэрыялы, хімікаты — Нацыянальны інстытут фармацыі і харчавання.
Магчымасці пошуку дзелавых партнёраў
https://www.e-cegjegyzek.hu/ — дзяржаўны рэестр рэгістрацыі юрыдычных асоб;
https://www.opten.hu/ – праверка інфармацыі аб юрыдычных асобах па найменні кампаніі;
http://www.cegbongeszo.hu/ – пошук юрыдычнай асобы па назве, відзе дзейнасці, тавару, месцы размяшчэння;
http://www.eutudakozo.hu/ – даведнік з магчымасцю пошуку юрыдычнай асобы па назве, родзе дзейнасці, прадукцыі, месцы размяшчэння;
https://aranyoldalak.hu/ – дзелавая інфармацыя з выдання «жоўтыя старонкі»;
https://exportdirectory.mkik.hu/en/search — база дадзеных кампаній экспарцёраў Венгерскай ГПП;
http://www.uzletiszaknevsor.hu/, http://www.szaknevsor.hu/ – пошук юрыдычнай асобы па тавару ці віду дзейнасці (абапіраецца на «жоўтыя старонкі»);
https://www.magyar-honlap.hu/ – каталог вэб-старонак, пошук юрыдычнай асобы па катэгорыях і відах дзейнасці;
http://www.woodinfo.hu/, http://fatudakozo.hu/ — дзелавыя прапановы прадпрыемстваў лясной і мэблевай прамысловасці;
Forbes.hu — ТОП-100 кампаній з выключна венгерскім капіталам.
Тэндэры і конкурсы на закупку тавараў і паслуг
Заканадаўства аб тэндэрах і дзяржзакупках (Közbeszerzési Hatóság);
Tenders Electronic Daily (TED);
Бюлетэнь дзяржаўных закупак у Венгрыі (Közbeszerzési Hatóság);
Electronic Public Procurement System (EKR);
Спіс акрэдытаваных кансультантаў па дзяржзакупках (FAKSZ).
Агляды ўмоў вядзення бізнесу ў Венгрыі
PwC;
RSM;
Некаторыя юрыдычныя і кансалтынгавыя фірмы, якія спецыялізуюцца на пытаннях вядзення бізнесу ў Венгрыі
Kovács Réti Szegheő Attorneys-at-Law;
ТОП-500 юрыдычных кампаній з венгерскай юрысдыкцыяй.
Крыніцы статыстычнай інфармацыі
Венгерскі нацыянальны банк (MNB);
Цэнтральнае статыстычнае бюро Вугоршчыны (KSH);
МВФ (IMF);
Сусветны банк (WB);
ААН (UN Comtrade);
МАП (ILO);
АЭСР (OECD);
ЕС (DG TRADE);
Міжнародны гандлёвы цэнтр UNCTAD/WTO (ITC)
